نقدی بریک کتاب

 

استادم..مرشدم..پدر معنوی ام(آقای نعمت شهبازی) که حق بزرگی در بالندگی روح و فکرم داشته از سالهای خامی تاکنون ، لطف کرده و با خط زیبایش این متن را نوشته و افتخار داده که آنرا در این خانه مجازی به معرض دید عموم بگذارم که مایه افتخار است...

" بی گمان آنچه در این مقال می آید نظر خصوصی من است از این رو به هیچ عنوان به معنی قضاوت در مورد افراد، وقایع و کتابهایی که از آنها- چه ضمنی و چه مستقیم وجود دارد- نیست.

من شدیدا به این امر معتقدم که خداوند بزرگ در نهاد هر شخصی استعدادی را به امانت گذاشته است که بعضی اوقات مستقیما توسط شخص کشف و آشکار می شود و گاه توسط عامل ثانویه ای که می تواند آنرا شکوفا کند. حال آنکه آن عامل می تواند از هر جنسی- شخصی- کتاب- تصادف - جمله و حتی نگاه باشد.چندی پیش امیر _پسرم_به عنوان سوغات چند کتاب تاریخی ، اختصاصا تاریخ ایران قدیم برایم آورده بود .که یکی از آنها توجهم را جلب کرد و آن هم به این دلیل که نویسنده اش درجه نظامی اش را قبل از اسمش روی کتاب نوشته بود_ به عنوان مولف- برای من که اولین بار بود چنین چیزی میدیدم شگفت آور بود.در ابتدا فکر کردم که این درجه نظامی شاید اسم کوچک نویسنده باشد چون قدیا از بعضی از آنها به عنوان اسم استفاده می کردند نظیر سرهنگ- سردار- افسر و...ولی بعد در شناسنامه کتاب اسم شخص را بدون آن درجه به ثبت رسانده بود فلانی..

نام کتاب هم پر طمطراق : "تاریخ ایران از هخامنشیان تا پهلوی" بود. قبل از قضاوت، کتاب را بخوانم.بدون اغراق از ب بسم الله تا ی یاسین کتاب را که خواندم آنگاه تصمیم گرفتم که نظر را راجع به کتاب با دوست بسیار عزیز و فهیمم استاد جناب آقای دکتر محمدرضا لطفی( دکترای تاریخ) در میان بگذارم که ایشان نظر مرا- که البته برداشت شخصی بود- در حد عمومی نه تاریخ شناسی که آن مقوله دیگری است تایید کردند و این خود جرقه دیگری بود برای تشویق ضمنی من به خواندن کتابهای تاریخی مستندی که پایه و مایه علمی داشته باشند که صد البته راهکارهای ایشان برای انتخاب کتابهایی که خصوصیات بالا را داشته باشند خود چراغ روشنی به دستم داد و سلیقه ام را برای گزینش درست این کتابها رقم زد.موقع مطالعه کتاب مذکور متوجه شدم که مطالبی را که کتاب عنوان می کند بیشتر شکل اتل متل توتوله دارد تا روایت اتفاقات مستند قابل دفاع، چرا؟ در تالیف کتاب از هیچ منبع، مرجع و نقل قولی از هیچکس حتی اشاره ضمنی نشده است و این دقیقا یعنی وفاداری و امانتداری علمی محض!!

من نمیدانم چه کسی اجازه انتشار چنین تالیفاتی را می دهد؟ یعنی حداقل باید حرمت این همه کاغذ را بداند حیف است این که نمی شود برای آبکی نبودن کتاب عنوان نظامی مولف را کنار اسم او روی جلد نوشت این یعنی دهن کجی به افراد متخصص که عمر گرانمایه شان را برای عنوان دکترای خود در رشته تخصصی شان صرف کرده اند اولا و ثانیا عنوان کتاب معرف محتویات کتاب از دیدگاه یک متخصص یا دکتر بیان می شود.بگذریم...

دکتر لطفی که علاقه مرا به خواندن کتابهای تاریخی دیدند چند کتاب را سفارش کردند که سفارش کردند که همینجا از بذل توجه ایشان سپاسگزارم فراوان..یکی از آنها "تاریخ ماد تالیف ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف " با ترجمه کریم کشاورز است که فکر میکنم همین یک کتاب برای آشنایی هر خواننده ایرانی مشتاق با دوره خاصی از تاریخ پرفراز و نشیب ایران کفایت میکند.نویسنده از لحاظ محیط بودن به تمام منابع و ماخذی که برای تدوین این کتاب از آن بهره گرفته است سنگ تمام گذاشته است و کاری بدون نقص،معتبر و قابل اتکا ارائه داده است که بی گمان مرجع بسیار مستند و با ارزشی است که هیچ کس نمیتواند بدون تمسک به آن حتی کلمه ای درباره مادها بیان نظر کند.احاطه کامل ایشان به موضوع و محتوای آن به اندازه ای است که گوی سبقت را در میدان آگاهی به این موضوع از همگان ربوده است  هرچند جاهایی در کتاب هست که برای من مثلی درک آن غیر ممکن است چون بسیار تخصصی و سنگین است و مانند خواستن از بچه یک ساله ای که تازه زبان باز کرده قسطنطنیه گفتن است!

نویسنده علاوه بر اشراف به علم تاریخ زبانشناس بسیار استادی هستند که اظهار نظرهایشان درباب زبان شناسی مادها انسان را به گزیدن سرانگشت تعجب وامیدارد..

خدایا چگونه یک شخص با این همه توانایی؟! جل الخالق! اقتدار و سنگینی، اشراف، درک تاریخی و استنباط و استدلال  و همه این صفات حسنه در سرتاسر کتاب، نشانگر وجود این صفات در شخص نویسنده است. از این قبیل افراد در جامعه جهانی به ندرت وجود دارد. به استثنای  نوام چامسکی نظریه پرداز و تاریخ شناس سیاسی حال حاضر آمریکا که برجسته ترین زبان شناس فعلی جهان است  و صاحب نظریه مشهور زبان شناسی گشتاری(transformatonal linguistics)که یکی از صاحب نظران مطرح جهان در مورد تاریخ سیاسی و زبان شناسی است در کتاب تاریخ ماد دیاکونوف مطالبی را ارائه می کند کاملا گویای این واقعیت است که این مطالب که این گفته ها سالهای سال در آب نمک تحقیق و پژوهش و مطالعه ممتد خوابیده اند  و اکنون چاپ نخست 1345, نتیجه آن همه تحقیق و تفحص رونمایی شده است من از اینکه این کتاب را میخوانم احساس خوشبختی و افتخار دارم امیدوارم روزی برسد که هر ایرانی بتواند از این سرچشمه زلال و گوارا سیراب شود.... به امید آن روز

 

/ 3 نظر / 30 بازدید
نادر

آقا نعمت شهبازی عزیز بی تردید یک معلم اخلاق،و یک دوست و همراه ،ویک مرشد بینظیر وتکرار نشدنی هستند.من هم همواره ازایشون آموختم.وجود ایشون در همه حال مایه برکته،ویکی از برکاتش افتخار آشنایی با یکی ازبهترین انسانهای روزگار بوده برای من.امید وارم این استاد وشاگردانش همواره مانا باشند

ازمهین آباد

چیزی که قابل توجه است اینه چرا ما باید مهمترین منبع تاریخ مان منبعی خارجی باشد ایا منابع علمی تاریخی ایرانی وجود دارند یا نه ؟ چون حقیقتا بنده اصولا بطور تخصصی تاریخ نخوندم.

ازمهین آباد

سلام : زیبا نویسی و بال و پر دادن هدف دار در متن ها و نوشته ها شما کاملا نمایان است موفق باشید .